Mayıs 2013 – Sorgun Kültürü

Sorgun Kültürü

Sorgun Kültürü

Türk Dil Kurumu Sözlüğünde “Tarihsel, toplumsal gelişme süreci içinde yaratılan bütün maddi ve manevi değerler ile bunları yaratmada, sonraki nesillere iletmede kullanılan, insanın doğal ve toplumsal çevresine egemenliğinin ölçüsünü gösteren araçların bütünü” olarak tarif edilen kültür; bir toplumu toplum yapan, onu diğerlerinden ayırt eden ve diğer topluluklar tarafından tanınmasına yarayan değerler bütünüdür. Kültür, toplumlar için ne […]

Düğün

Düğün

El içine çıhmah, düğun etmek, oğlan evermek, gız gelin etmek golay mı? Variyet lazım. Asacağan, dahacağan, her şey parayınan, her şey ateş bahası! Heç bi şeye guç yetmiyo, heç bi şeyin yanına yanaşılmıyo… Kime ne edecağan? Malına gucün yeter. Ya goyun satacağan, ya davar… İcab etti talla satacağan… Gız evi naz evi; onu şikallandır, bunu şikallandır, […]

Siyasi ve İktisadi Kültür

Siyasi ve İktisadi Kültür

Bu ayki konu başlığımız Sorgun’da “kültür”. Bu genel konu başlığı altında Sorgun’da “siyasi ve iktisadi kültür” alt başlığı ile bir değerlendirme yapmaya çalışacağım. Konu başlığının çok genel olması itibariyle Sorgun özelinde bir değerlendirme yapmak yerine Yozgat genelinde bir değerlendirmenin daha doğru olacağı kanaatindeyim. Kültür için farklı tanımlamalar yapılmaktadır. Bir tanıma göre kültür,“Bir grup insanın bireysel ve toplu yaşamlarını […]

Sorgun’da Teravih

Sorgun’da Teravih

Ramazan ayına has ibadetlerimizin içerisinde yer alan Teravih Namazı ve Ramazan Orucunun kültürümüzde ayrı bir heyecanı ve yeri bulunmaktadır. Ramazan Orucuna başlamadan bir gün önce başlanan Teravih Namazının ayrı bir bütünleştirici yeri olup, herkesin hayat hikâyesinde Teravih Namazlarına ve Teravih Namazı sonrasına ilişkin güzel hatıraları bulunmaktadır. 1990-2001 yılları arasında benimde kafamda teravihe ilişkin birçok hatıra […]

Yozgatlı’nın Milli Aşı: Arabaşı

Yozgatlı’nın Milli Aşı: Arabaşı

Zengin Anadolu mutfağımızın istisnai kış yemeklerinden olan arabaşı, özellikle İç Anadolu illerimizin paylaşılamayan bir kültürüdür. Aslında kültür olma özelliğine baktığımızda ona en layık ev sahibinin Yozgat ili olduğunu ve bu hakkı Yozgat iline teslim etmemiz gerektiğini rahatlıkla söyleyebiliriz. Zira Yozgat ili, hem kendi coğrafyasında hem de başka illerde özellikle büyük şehirlerde yaşayan hemşehrileri ve Yozgat sivil toplum örgütleri aracılığıyla […]

Sofralarımızın Padişahı: Bulgur

Sofralarımızın Padişahı: Bulgur

Sofralarımızın bir zamanlar ayran ve soğanla kardeşliğini ilan etmiş ana yemeği bulgurun önemli bir serüveni var. Yaşamımızda bıkmadan en çok tükettiğimiz yiyeceklerin başında gelir. Bir yıllık bulgur ihtiyacın karşılamak için en az bir haftalık çalışmaya ihtiyaç vardır. Çok meşakkatli bir yiyecek olan bulgurun yapılışını, hem köyümde çocukluğumda gördüklerime, hem de aile büyüklerimden dinlediklerime dayanarak paylaşmak isterim. […]

Asker Uğurlama

Asker Uğurlama

Anam yakmış kınayı adak diye, Ben de vatan için kurban doğmuşum, Anamdan Allah’a son bir hediye, Kumandanım Ben bir İsmail doğmuşum. Eskiden şu 3 gruba kına yakarlarmış: 1. Gelinlik kıza: Beyine ve ocağına kurban olsun diye, 2. Kurbanlık koça: Allah’a kurban olsun diye, 3. Askere giden yiğitlere: Vatana kurban olsun diye…   Askere giden delikanlıya […]

Bağ Bozumu

Bağ Bozumu

Memleketimizde bağ bozumuna başlamadan önce büyüklerimizin anlattıklarına göre saplar çekilir, düvenler sürülür, harmanlar kaldırılır, çanak ve salamura peyniri, un, bulgur, turşu, salça, tarhana, yufka ve benzeri kışlıklar hazırlanıp ambarlara, kilerlere veya damlara konurmuş. En sonunda sıra bağ bozumuna gelirmiş. Bağ bozumuna başlamadan önceki aşamalardan da kısaca bahsetmek gerekir. Eskiler şu şekilde anlatıyorlar: Bağların üçüncü ayında […]